Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn gevaarlijk voor mens en milieu. Bekende voorbeelden zijn lood, benzeen en PFAS. Je kunt in contact komen met ZZS via de lucht, het water, de bodem of via voedsel. De FUMO controleert of bedrijven die met ZZS werken zich houden aan de milieuregels en of de emissies van ZZS voldoen aan de gestelde eisen.
ZZS worden onder andere gebruikt in industriële processen en producten. Dat gebeurt niet zomaar: bedrijven mogen deze stoffen alleen gebruiken als dat volgens de regels is toegestaan. Zij moeten weten welke stoffen zij gebruiken en maatregelen nemen om uitstoot en verspreiding te beperken.
Een stof wordt als zeer zorgwekkend aangemerkt als zij één of meer van de volgende eigenschappen heeft:
Niet alle stoffen zijn even schadelijk. Daarom bestaat er een officiële lijst met zeer zorgwekkende stoffen. Deze lijst helpt overheden en bedrijven om maatregelen te nemen en risico's te beperken. De lijst wordt regelmatig bijgewerkt wanneer nieuwe kennis beschikbaar komt. In Nederland staan ruim 2.000 stoffen op de lijst met zeer zorgwekkende stoffen.
Voor sommige stoffen is extra informatie beschikbaar, omdat ze vaker voorkomen of omdat er veel vragen over zijn. Denk bijvoorbeeld aan PFAS of asbest. Voor deze stoffen zijn aparte websites ontwikkeld met toegankelijke en betrouwbare informatie.
Naast de stoffen op de lijst zijn er stoffen die nog worden onderzocht. Daardoor komen er regelmatig nieuwe stoffen op de markt. Wetenschappers volgen deze ontwikkelingen op de voet en onderzoeken of aanvullende maatregelen nodig zijn.
Om de uitstoot en lozing van ZZS door bedrijven te beperken, heeft de overheid wet- en regelgeving vastgelegd in de omgevingswet. Bedrijven zijn verplicht om:
Bedrijven met een milieuvergunning hebben een informatieplicht met betrekking tot ZZS. Elke vijf jaar moeten zij rapporteren aan het bevoegd gezag over welke stoffen zij emitteren naar lucht en water/riool, en welke maatregelen zij nemen om de uitstoot van deze stoffen te voorkomen en te beperken. Hiervoor moeten bedrijven een Vermijdings- en Reductieprogramma (VRP) opstellen.
Voor het bepalen van de toe te passen technieken kan gebruik worden gemaakt van de Factsheets luchtemissie beperkingstechnieken.
Moet je bedrijf emissies van ZZS rapporteren en heb je nog niet eerder gerapporteerd in het e-MJV? Vul dan het aanmeldingsformulier in en stuur dit naar de helpdesk. Informeer daarnaast je beoordelende instantie over de aanmelding.
Voor ZZS-rapportages gelden vooralsnog geen wettelijke indieningstermijnen. Aanmelden kan dus op elk moment in het jaar plaatsvinden.
Heb je al een e-MJV-account? Stuur dan een bericht naar de helpdesk waarin je aangeeft welke ZZS-modules (ZZS-lucht, ZZS-water indirect en/of ZZS-water direct) van toepassing zijn. Vermeld daarbij ook wie de beoordelende instantie per module is.
Zeer zorgwekkende stoffen zijn stoffen die schadelijk kunnen zijn voor mens, dier en het milieu. Ze kunnen bijvoorbeeld kanker veroorzaken, zich ophopen in het lichaam of heel langzaam afbreken. Daarom wil de overheid deze stoffen zoveel mogelijk verminderen en waar mogelijk vervangen.
Er staan ruim 2.000 stoffen op de lijst met zeer zorgwekkende stoffen. Sommige zijn bekend, zoals PFAS, lood en asbest. Andere stoffen zijn minder bekend. De lijst wordt regelmatig aangepast op basis van nieuwe kennis
Nee. Dat een zeer zorgwekkende stof ergens voorkomt, betekent niet automatisch dat dit gevolgen heeft voor uw gezondheid. Of er risico’s zijn, hangt af van de hoeveelheid, hoe lang iemand wordt blootgesteld en de manier waarop iemand ermee in contact komt. Als je toch zorgen hebt over ZZS, neem dan contact op met FUMO.
Zeer zorgwekkende stoffen hebben eigenschappen die schadelijk kunnen zijn. Bij langdurige of hoge blootstelling kunnen risico’s ontstaan. Bij lage concentraties is vaak geen direct effect bekend. Daarom blijft onderzoek nodig.
Sommige bedrijven gebruiken of stoten zeer zorgwekkende stoffen uit. Dit mag alleen onder strenge voorwaarden. Bedrijven moeten maatregelen nemen om uitstoot zo laag mogelijk te houden en staan onder toezicht van de overheid.
Ja. Bedrijven staan onder toezicht. FUMO controleert of zij zich houden aan de regels in hun vergunning. Dat gebeurt via inspecties, metingen en rapportages. Meldingen van inwoners kunnen aanleiding zijn voor extra onderzoek.
Bedrijven moeten zelf rapporteren over hun uitstoot. Daarnaast voert de FUMO inspecties en metingen uit. Ook signalen en meldingen van inwoners worden meegenomen
Onderzoek naar stoffen is complex. Metingen en analyses moeten betrouwbaar zijn en worden soms over langere tijd uitgevoerd. Ook kost het tijd om nieuwe kennis te verwerken in regels en beleid.
In principe hoef je zelf niets te doen. De overheid werkt aan het verminderen van zeer zorgwekkende stoffen en houdt toezicht.
Je kunt wel in het dagelijks leven bewuste keuzes maken. Bijvoorbeeld door producten te gebruiken volgens de aanwijzingen, onnodig gebruik van chemische producten te vermijden en afval op de juiste manier in te leveren.
Ook kun je bewust omgaan met je leefomgeving, bijvoorbeeld door vaker de fiets te gebruiken, energie te besparen en afval goed te scheiden.
Op Waarzitwatin.nl vind je praktische en betrouwbare informatie over stoffen in alledaagse producten en waar je op kunt letten.
Gebruik bij voorkeur informatie van overheden en kennisinstituten, zoals RIVM, GGD, FUMO en je gemeente. Voor specifieke stoffen zoals PFAS zijn aparte websites beschikbaar, zoals PFASInfo.nl.
Met vragen kun je contact opnemen met de FUMO.